Duszpasterstwo Rodzin

Podręcznik

 

D U S Z P A S T E R S T W O 

R O D Z I N

REFLEKSJA NAUKOWA I DZIAŁALNOŚĆ PASTORALNA

 

Redakcja

 

KS. RYSZARD KAMIŃSKI

KS. GRZEGORZ PYŹLAK

KS. JACEK GOLEŃ

 

Lublin 2013

 

Recenzenci

Ks. prof. dr hab. Bronisław Mierzwiński, UKSW

Ks. dr Antoni Tomkiewicz, KUL

 

Wydawnictwo BONUS LIBER

ISBN 978-83-63452-55-1

 

 


SPIS TREŚCI

 

 

Wstęp

Rozdział I. DUSZPASTERSTWO RODZIN JAKO REFLEKSJA NAUKOWA

(Ks. Ryszard Kamiński)

  1. Pojęcie i problematyka duszpasterstwa rodzin
  2. Komplementarność refleksji naukowej i praktyki duszpasterstwa rodzin
  3. Normatywny i praktyczny charakter duszpasterstwa rodzin
  4. Metody badań duszpasterstwa rodzin
  5. Duszpasterstwo rodzin a inne dyscypliny naukowe
  6. Ośrodki naukowe duszpasterstwa rodzin w Polsce

 

Rozdział II. PODSTAWY DUSZPASTERSTWA RODZIN

  1. Geneza i rozwój duszpasterstwa rodzin (Ks. Bronisław Mierzwiński, Ks. Paweł Landwójtowicz)

            2.         Antropologiczne podstawy duszpasterstwa rodzin (Ks. Bogdan Czupryn)

            3.         Biblijnoteologiczne podstawy duszpasterstwa rodzin (Ks. Mirosław Brzeziński)

                        3.1. Małżeństwo i rodzina w planach Bożych (Ks. Mirosław Brzeziński)

3.2. Sakramentalność małżeństwa (Ks. Włodzimierz Wieczorek)

3.3. Życie duchowe małżeństwa i rodziny (Ks. Włodzimierz Wieczorek)

            4.         Socjologiczne podstawy duszpasterstwa rodzin (Ks. Kazimierz Święs)

            5.         Psychologiczne podstawy duszpasterstwa rodzin (Ks. Antoni Tomkiewicz)

6.         Pedagogiczne podstawy duszpasterstwa rodzin (Beata Parysiewicz)

            7.         Biologiczno-medyczne podstawy duszpasterstwa rodzin (Urszula Dudziak)

 

Rozdział III. BLASKI I CIENIE WSPÓŁCZESNEJ RODZINY

  1. Dowartościowanie odpowiedzialnego rodzicielstwa (Bożena Bassa)
  2. Polityka prorodzinna państwa    (Jerzy Gocko SDB)
  3. Feminizm          (Ks. Adam Dzióba)
  4. Homoseksualizm       (Józef Augustyn SJ)
  5. Antykoncepcja (Ks. Tadeusz Zadykowicz)
  6. Aborcja       (Ks. Mirosław Kalinowski)
  7. Eutanazja      (Ks. Sławomir Nowosad)
  8. Patologie w rodzinie  (Beata Parysiewicz)

Rozdział IV: DUSZPASTERSTWO RODZIN JAKO DZIAŁALNOŚĆ ZBAWCZA KOŚCIOŁA UKIERUNKOWANA NA RODZINĘ                                      (Ks. Wiesław Przygoda)

 

            1. Duszpasterstwo rodzin jako posługa zbawcza Kościoła

            2. Podmiot posługi zbawczej wobec małżeństwa i rodziny

            3. Przedmiot posługi zbawczej wobec małżeństwa i rodziny

4. Cel posługi zbawczej wobec małżeństwa i rodziny

 

Rozdział V. STRUKTURY I FUNKCJE DUSZPASTERSTWA RODZIN

(Ks. Jarosław Kamiński)

            1. Struktury i funkcje ogólnokościelne

                        1.1. Papieska Rada do spraw Rodziny

                        1.2. Światowe spotkania rodzin

2. Struktury i funkcje ogólnopolskie

                   2. 1. Rada do spraw Rodziny Konferencji Episkopatu Polski

                   2.2. Krajowy Ośrodek Duszpasterstwa Rodzin

                            2.2.1. Dyrektor Krajowego Ośrodka Duszpasterstwa Rodzin

                            2.2.2. Krajowy doradca życia rodzinnego

                            2.2.3. Rejony i sesje duszpasterstwa rodzin

            3. Struktury i funkcje diecezjalne

                        3.1. Diecezjalny duszpasterz rodzin

                        3.2. Diecezjalny doradca życia rodzinnego

            4. Struktury i funkcje w dekanacie

            5. Struktury i funkcje w parafii

 

Rozdział VI. ZADANIA DUSZPASTERSTWA RODZIN

           

1. Troska o wspólnotowy wymiar rodziny (Ks. Jarosław Kamiński)

2. Troska o sakramentalny charakter małżeństwa (Ks. Jarosław Kamiński)

3. Troska o życie ludzkie (Ks. Jarosław Kamiński)

                   3.1. Troska o życie poczęte

                   3.2. Troska o życie człowieka starego i chorego

4. Przygotowanie do życia małżeńskiego i rodzinnego (Ks. Grzegorz Pyźlak)

4.1. Cechy przygotowania do życia małżeńskiego i rodzinnego

            4.2. Etapy przygotowania do życia małżeńskiego i rodzinnego

                        4.2.1. Przygotowanie dalsze

                        4.2.2. Przygotowanie bliższe

                        4.2.3. Przygotowanie bezpośrednie

5. Katecheza małżonków i rodziców   (Ks. Andrzej Kiciński)                  

6. Poradnictwo małżeńsko-rodzinne (Ks. Jacek Goleń)

                   6.1. Parafialne poradnie rodzinne (Ks. Jacek Goleń)

                        6.1.1. Zadania parafialnych poradni rodzinnych

                        6.1.2. Wymaga stawiane doradcom życia rodzinnego

                        6.1.3. Organizacja pracy parafialnej poradni rodzinnej

                   6.2. Specjalistyczne poradnie małżeńsko-rodzinne (Elżbieta Trubiłowicz)

                   6.3. Duszpasterski telefon zaufania (Ks. Mirosław Kalinowski)

7. Kierownictwo duchowe małżonków (Ks. Jacek Goleń)

8. Wszechstronna pomoc rodzinie

                   8.1. Odwiedziny duszpasterskie rodzin (Ks. Dariusz Lipiec)

                   8.2. Tworzenie wspólnot rodzin (Ks. Jacek Goleń)

                   8.3. Rekolekcje rodzin (Ks. Stanisław Dyk)

9. Pedagogizacja rodziców (Ks. Adam Skreczko)

10. Katecheza w rodzinie (S. Halina Wrońska )

11. Media w życiu rodzinnym (Ks. Jarosław Woźniak)

12. Troska o rodziny w sytuacjach szczególnych

                        12.1. Rozmowa duszpasterska na przełomach życia rodzinnego (Ks. Antoni Tomkiewicz)

12.2. Duszpasterstwo osób żyjących w związkach niesakramentalnych (Ks. Jarosław Kamiński)

                        12.3. Duszpasterstwo rodzin niepełnych (Ks. Jacek Goleń)

                        12.4. Duszpasterstwo małżeństw mieszanych (Wiesław Bar OFM Conv)

                        12.5. Duszpasterstwo rodzin z niepełnosprawnością (Ks. Andrzej Kiciński)

                                   12.5.1. Duszpasterstwo rodzin z niepełnosprawnością fizyczną

                                   12.5.2. Duszpasterstwo rodzin z niepełnosprawnością psychiczną

                                   12.5.3. Duszpasterstwo rodzin z niepełnosprawnością intelektualną

                        12.6. Rodzina wobec bezrobocia (Ks. Bronisław Mierzwiński)

                        12.7. Pomoc rodzinom przeżywającym rozłąkę ze względu na emigrację zarobkową

(Ks. Józef Mikołajec)

                        12.8. Pomoc psychoduchowa w sytuacji śmierci członka rodziny (Ks. Jerzy Szymołon)

                        12.9. Pomoc rodzinie w sytuacji choroby i śmierci (Ks. Leon Szot)

                        12.10. Aspekt pastoralny wdowieństwa (Robert Bieleń SDB)

13. Pomoc rodzinom dysfunkcyjnym (Joanna Chwaszcz

                        13.1. Pomoc rodzinom z problemem uzależnienia od środków psychoaktywnych

(Iwona Niewiadomska, Joanna Chwaszcz, Ks. Arkadiusz Nesterenko)

13.2. Pomoc rodzinom z problemem uzależnienia od środków społecznego przekazu

(Robert Bieleń SDB)

13.3. Pomoc rodzinom doznającym przemocy fizycznej i psychicznej

                                                         (Iwona Niewiadomska, Joanna Chwaszcz)

 

Rozdział VII. RODZINA PODMIOTEM URZECZYWISTNIANIA SIĘ KOŚCIOŁA

 

7.1. Osoby tworzące rodzinę

                   7.1.1. Mężczyzna jako mąż i ojciec (Ks. Bronisław Mierzwiński)

                   7.1.2. Kobieta jako żona i matka (Ks. Zbigniew Zarembski)

                   7.1.3. Dzieci w rodzinie (Ks. Marian Zając)

                   7.1.4. Dziadkowie w rodzinie (Ks. Zbigniew Zarembski)

            7.2. Rodzina jako Kościół domowy (Marek Fiałkowski OFM Conv)

            7.3. Rodzina środowiskiem wychowania do życia w małżeństwie i rodzinie

(Ks. Jacek Goleń)

7.4. Rodzina szkołą apostolatu (Ks. Dariusz Lipiec)

            7.5. Kręgi apostolatu rodziny (Bp Wiesław Śmigiel)

            7.6. Zrzeszenia rodzin katolickich (Bp Wiesław Śmigiel)

 

Rozdział VIII. FORMACJA OSÓB PRZYGOTOWUJĄCYCH SIĘ DO DZIAŁALNOŚCI W DUSZPASTERSTWIE RODZIN

 

            1. Sposoby przygotowania świeckich pracowników duszpasterstwa rodzin (Ks. Adam Skreczko)

  1. Diecezjalne Studium Życia Rodzinnego
  2. Studia uniwersyteckie nad rodziną
  1. Formacja alumnów do duszpasterstwa rodzin (Ks. Jacek Goleń)
    1. Formacja ludzka w przygotowaniu alumnów do duszpasterstwa rodzin
    2. Formacja duchowa w przygotowaniu alumnów do duszpasterstwa rodzin
    3. Formacja intelektualna w przygotowaniu alumnów do duszpasterstwa rodzin
    4. Formacja pastoralna alumnów do posługi małżeństwu i rodzinie

3. Formacja osób pracujących w duszpasterstwie rodzin (Ks. Jerzy Szymołon)

            3.1. Formacja osób duchownych pracujących w duszpasterstwie rodzin

            3.2. Formacja osób świeckich

 

ZAKOŃCZENIE

BIBLIOGRAFIA

NOTY O AUTORACH

WYKAZ SKRÓTÓW


 

Słowo Księdza Biskupa Kazimierza Górnego Przewodniczącego Rady do spraw Rodziny Konferencji Episkopatu Polski

Kościół,   głosząc   objawioną   przez  Jezusa   Chrystusa   prawdę   o   małżeństwie i rodzinie, jest nieustannie zatroskany o człowieka, który żyje, wzrasta i uświęca się w rodzinie. Wciąż aktualne są słowa bł. Jana Pawła II, który w Familiaris consortio pisał: „Przyszłość ludzkości idzie przez rodzinę! Jest zatem rzeczą nieodzowną i   naglącą,   aby   każdy   człowiek   dobrej   woli   zaangażował   się   w   sprawę   ratowania i popierania wartości i potrzeb rodziny” (FC 86). Rodzina oparta na trwałym związku mężczyzny i kobiety jest nie tylko właściwym miejscem, gdzie rodzi się człowiek, ale również pierwszym i podstawowym środowiskiem jego życia oraz wzrastania.

We współczesnym świecie daje się zauważyć ogromny atak na rodzinę oraz życie ludzkie. Od wyniku tej walki o rodzinę zależeć będzie przyszłość Kościoła i świata. Przygotowanie  duchowieństwa  oraz   osób   świeckich  do  pracy  z  małżeństwami i rodzinami wymaga wyczerpującej prezentacji podstaw duszpasterstwa rodzin. Opracowanie podręcznika: „Duszpasterstwo rodzin. Refleksja naukowa i działalność pastoralna”, stanowi nie tylko ważny krok w rozwoju tej dyscypliny teologii pastoralnej, lecz także uzasadnia potrzebę ukierunkowania duszpasterstwa na rodzinę. Podręcznik przybliża doniosłość prawdy o roli małżeństwa i rodziny w życiu człowieka oraz dowartościowuje podmiotowość Kościoła domowego w realizacji zbawczego dzieła Jezusa Chrystusa. Podjęty wysiłek naukowy, wpisuje się głęboko w troskę Kościoła o odpowiednie przygotowanie osób podejmujących posługę na rzecz rodziny. Zarazem wychodzi naprzeciw trudnościom i problemom napotykanym obecnie w praktyce duszpasterskiej.

W imieniu Rady ds. Rodziny Konferencji Episkopatu Polski składam wyrazy wielkiego uznania i wdzięczności Księdzu Profesorowi Ryszardowi Kamińskiemu z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Kapłanom Współredaktorom oraz Autorom. Żywię nadzieję, że podręcznik będzie stanowił ważną pomoc w trosce duszpasterskiej o rodzinę, małżeństwo oraz ludzkie życie.

Redaktorów, Autorów, Czytelników, Pracowników Duszpasterstwa Rodzin, a także małżeństwa i rodziny, powierzam opiece Maryi — Królowej Rodzin oraz św. Józefa - Patrona Rodzin.

 

Z serca błogosławię na dalszą pracę naukową i duszpasterską w służbie Kościołowi i rodzinie.

 

 Kazimierz Górny Przewodniczący Rady do spraw Rodziny

Rzeszów, 7 czerwca 2012 r.